sahibkarlıq fəaliyyətini asanlaşdırmaq üçün
biznesin tənzimlənməsi sahəsində aparılmış islahatlara görə dünyanın aparıcı
ölkəsidir.
2007-ci ilin iyun ayından 2008-ci
ilin iyun ayınadək Azərbaycan hesabatın araşdırdığı 10 sahələnin 7-də islahatlar
həyata keçirmiş və Biznesin aparılması hesabatı tərəfindən qeydə alınan bir ildə
ən böyük yüksəliş edərək sahibkarlıq fəaliyyətinin əlverişliyi baxımından dünya
reytinqində 97-ci yerdən 33-cü yerə layiq görülmüşdür. Hökumətin cəmləşmiş səyləri sayəsində Azərbaycan misli görünməmiş nəticə əldə etmişdir. Səmərəli tənzimləmə sistemini
tətbiq etməklə ölkə yeni müəssisələrin yaradılmasını və formal sektorun
genişlənməsini təşviq edir ki, bu da ölkənin qeyri-neft iqtisadiyyatında özəl
sektorun aparıcı rol oynadığı artımı təmin etmək potensialını gücləndirir.
Əmək məcəlləsinə
edilmiş dəyişikliklər iş yerlərinin yaranmasına köməklik etmişdir. Azərbaycan
həmçinin Bakıda ikinci iqtisadi məhkəmə yaratmış və xüsusi məsələlər üzrə
hakimlərin sayını artırmışdır. Yeni qanun minoritar səhmdarların hüquqlarının
qorunması üçün daha çox şərait yaradır. Yeni vahid əmlak reestri əmlak
qeydiyyatını asanlaşdırır. Şirkətlərin qeydiyyatı üçün bir pəncərə sisteminin
təqdim edilməsi prosedurların sayını azaldır və biznesin başlanması üçün tələb
olunan vaxtı yariyadək qısaldır. Ödəniləcək vergiləri hesablamaq üçün peşəkar
mühasibat proqramı ilə təchiz olunmuş elektron ərizələrin verilməsi və elektron
ödəniş sisteminin təqdim edilməsi vergi öhdəliklərini yüngülləşdirir. Bu həmçinin
investorların hüquqlarının qorunması və kreditlər
üzrə məlumat bazasının yaradılması işini təşviq etmişdir.
2008-ci ildə Azərbaycan nəinki regionda həm də dünyada
islahatlar üzrə lider olaraq biznes üçün əlverişli ölkələrin dünya reytinqində
dramatik sürətdə irəliləmişdir. Dünyanın biznes sahəsində ən çox tənzimləyici
islahatlar aparan 10 ölkəsindən dördü Şərqi Avropa və Orta Asiya regionundandır.
Həmin 10 ölkə, ardıcıllıqla aşağıdakılardır: Azərbaycan, Albaniya, Qırğız
Respublikası, Belarus, Seneqal, Burkina Faso, Botsvana, Kolumbiya, Dominikan
Respublikası və Misir.
NEFTİN
QİYMƏTİNİN
AZALMASINDAN AZƏRBAYCANIN 2009-CU İL DÖVLƏT BÜDCƏSİNİ
RİSK GÖZLƏMİR - BVF
Qısamüddətli
perspektivdə Azərbaycanın 2009-cu ilin dövlət büdcəsi üçün dünya bazarlarında
neftin qiymətinin azalmasından risk yoxdur, - Beynəlxalq Valyuta Fondu
missiyasının rəhbəri, BVF-nun Yaxın Şərq və Mərkəzi Asiya Departamentinin (MCD)
direktor müavini Valeriya Fikera belə bildirib. Bu ilin dövlət büdcəsinin
proqnozları neftin qiyməti 70 dollar olmaqla formalaşdırılıb, dünya bazarlarında
isə qiymətlər 45 dollaradək düşüb.
“Dövlət büdcəsi, əsasən, Azərbaycan Dövlət Neft Fondundan transfertlər hesabına
maliyyələşdirilib və büdcə üçün əhəmiyyətli riks təhdidi yoxdur- Fikera qeyd
edib. – Onların həcmi isə, neftin qiymətinin tərəddüdündən asılı olmayaraq,
manatla təsbit edilib”. Onun sözlərinə
görə, büdcənin neftin qiymət dəyişməsinin təsirinə birbaşa məruz qalan hissəsi
kiçikdir.
“Qiymətlər
iki-üç il ərzində 30 - 40 dollar səviyyəsində qalarsa, uzunmüddətli perspektivdə
ölkənin büdcəsi üçün risk olacaq. O zaman büdcə proqnozlarına düzəlişlər etmək
zərurəti ortaya çıxacaq. Neftin qiyməti 40 dollaradək olarsa, Azərbaycanın ümumi
büdcə-fiskal vəziyyəti müsbət olacaq”, - missiyanın rəhbəri deyib.Neftin qiyməti
40 dollardan yuxarı olarsa, Neft Fondu əlavə ehtiyatlar toplamağı davam
etdirəcək. 2009-cu ilin əvvəlinə ARDNF-da 10 mlrd. dollardan çox vəsait
toplanacaq, Fonddan dövlət büdcəsinə transfertlər isə, yalnız 4 mlrd. dollar
səviyyəsində planlaşdırılıb.Onun rəyinə görə,
mövcud qiymətlər şəraitində birləşmiş büdcənin kəsiri gözlənilmir və Neft
Fondunun vəsaitləri dövlət xərclərinin maliyyələşdirilməsi üçün kifayətdir.
Azərbaycan
Milli Bankı və Maliyyə Nazirliyinin qiymətləndirməsinə görə, dövlət büdcəsi
gəlirlərinin 75 faizi neftin qiymətinin tərəddüdündən müdafiə olunub. Büdcə
gəlirlərinin qalan 25 faizinə neftin qiyməti təsir göstərsə də, ölkənin 18 mlrd.
dolları ötən strateji ehtiyatları, dövlət büdcəsində əlavə ehtiyatlar manevr
etmək və dünya bazarlarında qiymət tərəddüdlərinə adekvat tədbirlərin qəbul
edilməsi ilə, asılılığı azaltmağa imkan verir.
BU İL AZƏRBAYCANDA İNFLYASİYA 15-17 % TƏŞKİL EDƏCƏK
Milli Bank 2009-cu ildə makroiqtisadi sabitliyin qorunması ilə yanaşı,
inflyasiya tempinin bir qədər də azalacağını bəyan edir.
Bu il Azərbaycanda inflyasiya 15-17 faiz
təşkil edəcək. Milli Bankın yaydığı 2008-ci ilin makroiqtisadi yekunları barədə
hesabatda bildirilir ki, ilin əvvəlində beynəlxalq təşkilatlar qiymət artımının
səviyyəsini 22 faiz proqnozlaşdırsa da, sonrakı prosseslər nəticəsində bu
göstərici 5-7 bənd azalıb. Qurum 2009-cu ildə makroiqtisadi sabitliyin qorunması
ilə yanaşı, inflyasiya tempinin bir qədər də azalacağını bəyan edir.